اصطلاحات سینمایی که هر علاقه‌مند به فیلم باید بداند
( راهنمای کامل مفاهیم دنیای سینما از A تا Z )
اگر به تماشای فیلم و سریال علاقه دارید، احتمالاً بارها با اصطلاحاتی مانند CGI، Director's Cut، Easter Egg، Spin-off یا Post-Credit Scene روبه‌رو شده‌اید. این واژه‌ها تقریباً در تمام وب‌سایت‌های سینمایی، اخبار فیلم‌ها و صفحات معرفی آثار دیده می‌شوند؛ اما بسیاری از مخاطبان معنی دقیق آن‌ها را نمی‌دانند.
در این مقاله قصد داریم مهم‌ترین اصطلاحات دنیای سینما را به زبان ساده معرفی کنیم. همچنین اگر بخواهید درباره هر اصطلاح اطلاعات کامل‌تری کسب کنید، می‌توانید از طریق لینک‌های داخل همین مقاله وارد راهنمای اختصاصی آن شوید.
این صفحه در واقع دایرةالمعارف اصطلاحات سینمایی است و به مرور زمان با اضافه شدن مفاهیم جدید، کامل‌تر خواهد شد.
چرا یاد گرفتن اصطلاحات سینمایی اهمیت دارد؟
شناخت اصطلاحات رایج سینما فقط برای منتقدان یا فیلم‌سازان نیست. حتی اگر صرفاً به تماشای فیلم علاقه دارید، دانستن این مفاهیم باعث می‌شود:
اخبار سینمایی را بهتر متوجه شوید.
تفاوت نسخه‌های مختلف فیلم‌ها را بشناسید.
هنگام دانلود یا تماشای فیلم انتخاب بهتری داشته باشید.
ارتباط میان فیلم‌های یک مجموعه را درک کنید.
از جزئیات پنهان و نکات مخفی فیلم‌ها لذت بیشتری ببرید.
رده‌بندی سنی فیلم‌ها (Movie Ratings)
تقریباً تمام فیلم‌های سینمایی پیش از اکران، بر اساس میزان خشونت، ترس، الفاظ نامناسب یا محتوای بزرگسالانه رده‌بندی می‌شوند.
ممکن است هنگام معرفی یک فیلم با عبارت‌هایی مانند:
G
PG
PG-13
R
NC-17
مواجه شوید.
هر کدام از این رده‌ها مشخص می‌کنند فیلم برای چه گروه سنی مناسب‌تر است.
( 📖 مطالعه بیشتر:
«رده‌بندی سنی فیلم‌ها چیست؟ تفاوت G، PG، PG-13، R و NC-17» )
نسخه‌های مختلف فیلم (Movie Cuts)
بعضی فیلم‌ها فقط یک نسخه ندارند.
گاهی ممکن است نسخه‌هایی مانند:
Theatrical Cut
Director's Cut
Extended Cut
Final Cut
Unrated
منتشر شوند.
هر کدام از این نسخه‌ها تفاوت‌هایی در مدت زمان، تدوین، پایان‌بندی یا صحنه‌های حذف‌شده دارند.
( 📖 مطالعه بیشتر:
«تفاوت Director's Cut، Extended Cut، Theatrical Cut و Unrated چیست؟» )
Easter Egg
یکی از محبوب‌ترین اصطلاحات میان علاقه‌مندان سینما.
ایستر اگ‌ها پیام‌ها یا جزئیات مخفی هستند که سازندگان عمداً داخل فیلم پنهان می‌کنند.
ممکن است یک شخصیت، شیء، دیالوگ یا حتی یک شماره خاص باشد که به فیلم دیگری اشاره می‌کند.
( 📖 مطالعه بیشتر:
«Easter Egg چیست؟» )
صحنه پس از تیتراژ (Post-Credit Scene)
در بسیاری از فیلم‌های امروزی، مخصوصاً آثار ابرقهرمانی، بعد از پایان تیتراژ یک یا چند صحنه کوتاه نمایش داده می‌شود.
این صحنه‌ها معمولاً برای:
معرفی شخصیت جدید
شروع فیلم بعدی
شوخی با مخاطب
یا پنهان کردن یک Easter Egg
استفاده می‌شوند.
( 📖 مطالعه بیشتر:
«صحنه پس از تیتراژ چیست؟»)
CGI
تقریباً تمام فیلم‌های بزرگ هالیوود از فناوری CGI استفاده می‌کنند.
CGI به تصاویر تولیدشده توسط رایانه گفته می‌شود و امکان ساخت موجودات خیالی، سیاره‌های ناشناخته و صحنه‌های غیرممکن را فراهم می‌کند.
( 📖 مطالعه بیشتر:
«CGI چیست؟»)
Motion Capture
وقتی موجودی مانند گالوم، سزار یا شخصیت‌های Avatar را می‌بینید، حرکات طبیعی آن‌ها نتیجه فناوری Motion Capture است.
در این روش، حرکات واقعی بازیگران ثبت و به شخصیت‌های دیجیتالی منتقل می‌شود.
(📖 مطالعه بیشتر:
«Motion Capture چیست؟»)
Remake
گاهی یک فیلم کلاسیک دوباره ساخته می‌شود.
اگر داستان تقریباً همان باشد اما بازیگران و فناوری جدید استفاده شود، با یک Remake روبه‌رو هستیم.
نمونه:
The Lion King (2019)
Reboot
اگر استودیو تصمیم بگیرد یک مجموعه را از ابتدا آغاز کند و روایت جدیدی ارائه دهد، آن اثر Reboot محسوب می‌شود.
نمونه:
The Batman (2022)
Sequel
فیلمی که ادامه مستقیم قسمت قبلی باشد.
نمونه:
Avatar: The Way of Water
Prequel
فیلمی که اتفاقات قبل از قسمت اصلی را روایت می‌کند.
نمونه:
Fantastic Beasts
Spin-off
فیلم یا سریالی که از دل یک مجموعه محبوب بیرون آمده اما روی شخصیت دیگری تمرکز دارد.
نمونه:
Better Call Saul
(📖 مطالعه بیشتر:
«تفاوت Remake، Reboot، Sequel، Prequel و Spin-off چیست؟»)
اصطلاحات دیگری که به‌زودی به این مقاله اضافه می‌شوند
این مقاله دائماً به‌روزرسانی خواهد شد و در آینده این موضوعات نیز به آن اضافه می‌شوند:
VFX چیست؟
Practical Effects چیست؟
Foreshadowing چیست؟
Plot Twist چیست؟
Cold Open چیست؟
MacGuffin چیست؟
Cameo چیست؟
Breaking the Fourth Wall چیست؟
Cinematic Universe چیست؟
Anthology چیست؟
Canon و Non-Canon چیست؟
Dolby Vision و IMAX چیست؟
Aspect Ratio چیست؟
Frame Rate چیست؟
Color Grading چیست؟
Storyboard چیست؟
Screenplay چیست؟
Mise-en-scène چیست؟
جمع‌بندی
دنیای سینما پر از اصطلاحات تخصصی است که شناخت آن‌ها باعث می‌شود تجربه تماشای فیلم برای شما جذاب‌تر و عمیق‌تر شود. از رده‌بندی سنی گرفته تا جلوه‌های ویژه، نسخه‌های مختلف فیلم و اصطلاحاتی مانند Remake یا Spin-off، هر کدام بخشی از زبان مشترک سینما هستند.
این مقاله به‌عنوان یک مرجع جامع، به مرور زمان تکمیل می‌شود و هر اصطلاح جدید همراه با توضیح کامل و مقاله اختصاصی به آن افزوده خواهد شد. اگر به دنیای فیلم و سریال علاقه دارید، پیشنهاد می‌کنیم این صفحه را ذخیره کنید و هر از گاهی دوباره به آن سر بزنید.
سوالات متداول (FAQ)
اصطلاحات سینمایی چیست؟
اصطلاحات سینمایی واژه‌هایی هستند که برای توصیف مفاهیم، تکنیک‌ها، نسخه‌های مختلف فیلم و شیوه‌های روایت در صنعت سینما به کار می‌روند.
مهم‌ترین اصطلاحات سینمایی کدام‌اند؟
از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به CGI، Motion Capture، Director's Cut، Easter Egg، Post-Credit Scene، Remake، Reboot، Sequel و Spin-off اشاره کرد.
